กรมฝนหลวงและการบินเกษตร ขับเคลื่อนมิติใหม่ มุ่งทำงานเชิงรุกใช้ Data และ AI

เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน รวดเร็ว แม่นยำ ตรงจุด

กรมฝนหลวงและการบินเกษตร เดินหน้าขับเคลื่อนการทำงานเชิงรุกเพื่อรับมือกับสภาพภูมิอากาศแปรปรวนและความท้าทายในยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนผ่าน โดยเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2569 เวลา 14.00 น. นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ได้เป็นประธานการประชุมมอบแนวทางการขับเคลื่อนงาน ณ ห้องประชุมเทวกุล และผ่านระบบ VDO Conference ร่วมกับคณะผู้บริหาร ข้าราชการ พนักงานราชการ และเจ้าหน้าที่ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคทั่วประเทศ เพื่อวางกรอบแนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นเอกภาพและมีประสิทธิภาพสูงสุด

สำหรับด้านการดำเนินงาน อธิบดีกรมฝนหลวงฯ มีความตั้งใจ มุ่งมั่นสืบสานพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร “พระบิดาแห่งฝนหลวง” และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงห่วงใยพสกนิกร โดยกำหนดเป้าหมายหลัก 3 ประการ คือ การยกระดับ “ฝนหลวงแม่นยำระดับลุ่มน้ำ” การลดความเสี่ยงภัยแล้ง และการก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการบริหารจัดการน้ำในชั้นบรรยากาศในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งจะเน้นการทำงานเชิงรุก นำข้อมูล (Data) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญในการเชื่อมโยงภารกิจฝนหลวงเข้ากับระบบเขื่อนและภาคการเกษตร เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน

ด้านการรับมือสถานการณ์เอลนีโญตามข้อสั่งการของ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ให้เฝ้าติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดเนื่องจากคาดการณ์ว่าจะมีฝนทิ้งช่วงในช่วงกลางเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคมนี้ และฝนจะตกน้อยกว่าค่าเฉลี่ย 10% – 15% นั้น กรมฝนหลวงฯ ได้วางแนวทางบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมชลประทาน กรมอุตุนิยมวิทยา และ GISTDA เพื่อประเมินพื้นที่เป้าหมายที่เสี่ยงต่อการที่ผลผลิตทางการเกษตรจะตกต่ำ โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทาน เพื่อเร่งปฏิบัติการฝนหลวงเข้าช่วยเหลือทันที ส่วนในช่วงปลายฤดูฝนจะร่วมมือกับกรมชลประทานเฝ้าติดตามปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ หากเขื่อนใดมีปริมาณน้ำต่ำกว่าเกณฑ์ จะเร่งทำฝนหลวงเพื่อเติมน้ำเข้าเขื่อนให้ได้มากที่สุดสำหรับสำรองไว้ใช้ในฤดูแล้งถัดไป

นอกจากนี้ กรมฝนหลวงฯ ยังเตรียมยกระดับการทำงานด้วยการสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ เช่น การศึกษาการปล่อยสัญญาณเรดาร์ยิงขึ้นไปในชั้นบรรยากาศเพื่อช่วยในการทำฝน รวมถึงการขยายมิติไปสู่การบริหารจัดการและบรรเทาภัยพิบัติด้านอื่น ๆ ทั้งการสลายความรุนแรงของพายุฝน (Rain Bomb) การแก้ปัญหาหมอกควัน PM 2.5 และปัญหาไฟป่า

อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร เปิดเผยว่า “สำหรับแนวทางการทำงานของกรมฝนหลวงฯ จากการร่วมประชุมกับคณะผู้บริหารเมื่อวันที่ 4 มิถุนายนที่ผ่านมา เราได้กำหนดกรอบการทำงานที่มุ่งเน้นการปฏิบัติงานเชิงรุกเป็นสิ่งสำคัญ โดยเราจะต้องคาดการณ์ล่วงหน้าให้ได้ว่าปัญหาจะเกิดขึ้นในพื้นที่ใด เพื่อวางแผนรองรับและเข้าช่วยเหลือเยียวยาก่อนที่พืชผลจะเกิดความเสียหาย โดยมีเป้าหมายหลักคือ ความแม่นยำและประสิทธิภาพสูงสุด พร้อมทั้งวางแนวทางบริหารจัดการน้ำในชั้นบรรยากาศให้เชื่อมโยงกับน้ำผิวดินและแปลงเกษตรให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด  นอกจากนี้ กรมฝนหลวงฯ กำลังพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ เข้ามาปรับใช้ต่อเนื่อง เช่น การศึกษาการปล่อยสัญญาณเรดาร์ยิงขึ้นไปในชั้นบรรยากาศเพื่อกระตุ้นการทำฝน และโครงการอื่นๆ อีกหลายมิติที่กำลังเร่งดำเนินการ”

อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า “ขอให้พี่น้องเกษตรกรเชื่อมั่นว่า แม้ท่านจะอยู่ในพื้นที่นอกเขตชลประทาน กรมฝนหลวงและการบินเกษตร พร้อมทำหน้าที่เป็นที่พึ่งในการเข้าไปช่วยเหลืออย่างเต็มที่ หากประสบปัญหาขาดแคลนน้ำ สามารถร้องขอรับบริการฝนหลวงผ่านกลไกอาสาสมัครฝนหลวงในพื้นที่ได้ทันที ซึ่งทางกรมฝนหลวงฯ มีระบบเฝ้าติดตามสถานการณ์น้ำในทุกพื้นที่อยู่ตลอดเวลา เพื่อเข้าคลี่คลายสถานการณ์ให้แก่พี่น้องเกษตรกรได้อย่างทันท่วงทีตามข้อสั่งการของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์”

อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวทิ้งท้ายว่า “กรมฝนหลวงและการบินเกษตร ก่อตั้งขึ้นจากพระราชปณิธานของพระองค์ท่าน เพื่อช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรที่ได้รับความเดือดร้อนจากภัยแล้งและฝนทิ้งช่วง นี่คือจุดยืนที่มั่นคงและชัดเจนของพวกเรา ในฐานะคนทำงานของกรมฝนหลวงฯ ผมมุ่งมั่นอย่างยิ่งที่จะขับเคลื่อนภารกิจภายใต้พระราชปณิธานนี้ เพื่อให้พี่น้องเกษตรกรได้รับความช่วยเหลืออย่างทั่วถึง ครอบคลุมทุกพื้นที่ รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งนี่คือความตั้งใจจริงของพวกเราทุกคน”