“พิพิธภัณฑ์ทหารกลางแจ้ง อนุสรณ์สถาน 17 ทหารกล้า (ฐานปฏิบัติการห้วยโก๋น)”

พิพิธภัณฑ์ทหารกลางแจ้ง อนุสรณ์สถาน 17 ทหารกล้า (ฐานปฏิบัติการห้วยโก๋น) หรือ อนุสรณ์สถานยุทธภูมิบ้านห้วยโก๋นเก่า เดิมเคยเป็นฐานปฏิบัติการของ กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ชื่อว่า “ฐานทหารเก่าที่บ้านห้วยโก๋น” เป็นสมรภูมิการสู้รบในอดีต โดยที่สำคัญ เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2518 ได้มีกลุ่มผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ประมาณ 200 คน วางกำลังหวังจะเข้าตีฐานทหารไทย ซึ่งมีกำลังเพียง 69 นาย จนเวลาประมาณ 05.20 น. กำลังของทหารไทยที่มีขีดความสามารถปกป้องฐานเหลือน้อย จึงได้ทำการร้องขอยิงปืนใหญ่ชนวนแตกอากาศเหนือบริเวณฐาน ทำให้กลุ่มผู้ก่อการร้ายบาดเจ็บล้มตายเป็นจำนวนมาก แต่เนื่องจากไม่มีที่กำบังศีรษะ จนเวลา 08.00 น. กำลังทางอากาศได้ยิงสกัดกั้นเส้นทางที่กลุ่มคอมมิวนิสต์ใช้ถอนตัว ทำให้เหตุการณ์ครั้งนั้น ทหารไทยผู้กล้า จำนวน 17 นาย ได้เสียชีวิต (นายทหารสัญญาบัตร 2 นาย, นายทหารประทวน 4 นาย, ทหารกองประจำการ 11 นาย) และมีทหารบาดเจ็ดอีก 31 นาย ส่วนผู้ก่อการร้าย เสียชีวิตไม่ต่ำกว่า 30 คน และได้รับบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก ฝ่ายทหารไทยสามารถรักษาฐานปฏิบัติการแห่งนี้ไว้ได้

ปัจจุบันได้ปรับปรุงเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีอนุสรณ์สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์การต่อสู้ของแนวคิดลัทธิการปกครองที่แตกต่างกันปัจจุบัน พิพิธภัณฑ์ทหารกลางแจ้ง อนุสรณ์สถาน 17 ทหารกล้า รับผิดชอบโดย กองร้อยทหารพราน ที่ 3202 (ฐานปฏิบัติการห้วยโก๋น) ตั้งอยู่ ณ บ้านห้วยโก๋น ตำบลห้วยโก๋น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 585 เมตร มีระยะห่างจากจังหวัดน่านระยะทาง 138 กิโลเมตร เดินทางโดยรถยนต์ ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง

จึงขอเชิญชวนข้าราชการทหารในสังกัดกองทัพภาคที่ 3, พี่น้องประชาชนในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ รวมทั้งนักท่องเที่ยวได้มาศึกษาเรียนรู้ สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของทหารกล้า ในฐานปฏิบัติการตามพื้นที่แนวชายแดน จังหวัดน่าน ในห้วงฤดูหนาวได้อย่างมั่นใจ ในความปลอดภัย รวมทั้งได้สัมผัสธรรมชาติอย่างมีความสุข
ปรีชา นุตจรัส รายงานข่าว